Meest gestelde vragen 

 

Wat verandert er vanaf 2 juni 2014? 

Vanaf 2 juni 2014 is het rijksinkoopbeleid voor aantoonbaar duurzaam geproduceerd hout voor twee jaar gewijzigd. Hout dat voldoet aan ten minste 7 van de 9 principes voor duurzaam bosbeheer zoals vastgelegd in het Timber Procurement Assesment System (TPAS) mag worden ingekocht onder het duurzaam inkoopbeleid.  Hout dat is gecertificeerd onder de certificeringssystemen PEFC en FSC voldoet aan het (aangepaste) duurzaam inkoopbeleid. 

Wat betekenen de wijzigingen voor duurzaam inkopen in de praktijk? 

Het Timber Procurement Assesment Committee (TPAC) heeft in de oude situatie (voor 2 juni 2014) de bestaande certificatiesystemen vergeleken met de TPAS-criteria en toen vastgesteld dat hout dat is gecertificeerd onder FSC en PEFC met uitzondering van MTCS voldoet aan de gestelde criteria.  In de nieuwe situatie (vanaf 2 juni 2014) voldoet hout dat is geproduceerd onder de certificeringssystemen FSC en PEFC inclusief MTCS aan de gestelde criteria. In de praktijk betekent dit dat MTCS ook is toegelaten. 

Waarom heeft de overheid MTCS toegelaten tot het duurzaam inkoopbeleid?

In de praktijk blijkt dat sommige houtproducerende landen grote vooruitgang boeken in het verduurzamen van de houtproductie, maar dat het daar geproduceerde hout nog niet (volledig) voldoet aan de duurzaamheidscriteria die in het kader van het rijksinkoopbeleid worden gehanteerd. Als voorbeeld is in de Tweede Kamer in de afgelopen periode gewezen op de situatie met betrekking tot hout met het Maleisische houtcertificatiesysteem  MTCS.  Uitsluiting van dit hout in het rijksinkoopbeleid vormt een negatief  signaal over de vorderingen die reeds zijn gemaakt. Dit lijkt verdere verduurzaming niet te bevorderen. Indien er namelijk niet voldoende marktvraag naar duurzaam geproduceerd hout bestaat, kan het aantrekkelijk zijn om het bos om te vormen naar ander landgebruik, bijvoorbeeld palmolieplantages.  De Nederlandse overheid wil graag bijdragen aan een verdere volledige verduurzaming van deze houtproductie door hout dat in belangrijke mate voldoet aan de duurzaamheidscriteria tijdelijk toe te laten tot inkopen en aanbestedingen van de rijksoverheid. 

De aanpassing geldt voor twee jaar, maar wat gebeurt er daarna?

De aangepaste minimumeis komt na twee jaar te vervallen. De oorspronkelijke minimumeis wordt dan weer van kracht. Hierover worden inkopers en marktpartijen nader geïnformeerd. 

Wat is het verschil tussen duurzaam geproduceerd hout en verduurzaamd hout? 

Bij duurzaam inkopen van hout wordt meestal de term 'duurzaam geproduceerd hout' gehanteerd. Dit betekent dat het hout afkomstig is uit een duurzame bron (duurzaam beheerde bossen). De term 'duurzaam geproduceerd hout' zegt in dit geval niets over de verdere bewerking of duurzaamheid ('hoe lang het mee gaat') van het hout. Zo is op de markt ook verduurzaamd hout verkrijgbaar. De term 'verduurzaamd hout' slaat op de behandeling van hout om het te beschermen tegen micro-organismen (bacteriën en schimmels) of insecten (bijvoorbeeld de huisboktor en de meubelkever) om zo de levensduur van het hout te vergroten. Bij het opstellen van duurzaam inkoop criteria voor producten waarin hout is verwerkt, zoals bijvoorbeeld straatmeubilair, wordt dit type verduurzaamd hout op duurzaamheidscriteria getoetst. Zie www.pianoo.nl/dossiers/duurzaam-inkopen voor de criteria. 

Een andere, nieuwere, vorm van houtverduurzaming is houtmodificatie. Bij houtmodificatie wordt door middel van een thermische behandeling of een behandeling met biologisch afbreekbare stoffen, zoals bijvoorbeeld azijnzuur, de levensduur van het hout verlengd. Gemodificeerd hout bevat over het algemeen geen milieubelastende stoffen. 

Wat is het verschil tussen FSC en PEFC?

Er zijn wereldwijd twee internationale keurmerken voor duurzaam bosbeheer, FSC en PEFC. Beide keurmerken hebben een eigen werkwijze en ontstaansgeschiedenis. 

FSC (Forest Stewardship Council) is een internationale organisatie opgericht in 1993 met een wereldwijde toonaangevende standaard voor duurzaam bosbeheer.  Het FSC-keurmerk wordt actief gesteund door verschillende milieuorganisaties. FSC staat voor duurzaam bosbeheer met een gelijkwaardig evenwicht tussen economische, sociale en ecologische belangen en werkt op basis van 10 principes. 

PEFC (Programme for the Endorsment of Forest Certification) is een internationale overkoepelende organisatie voor nationale certificeringssystemen, zoals het Maleisische MTCS en het Canadese CSA. De standaarden voor duurzaam bosbeheer worden per land opgesteld en getoetst aan de PEFC Sustainability Benchmark. Deze Benchmark bevat sociale, ecologische en economische criteria en wordt onderschreven door 149 landen. 

Waar vind ik een overzicht van alle toegelaten beoordelingssystemen? 

​Een overzicht van de beoordeelde en toegelaten certificatiesystemen vindt u hier

Is duurzaam geproduceerd goed beschikbaar?

Jazeker, het areaal gecertificeerd bos is de afgelopen jaren flink gestegen. Bijna al het naaldhout is gecertificeerd beschikbaar en ook het aanbod van gecertificeerd plaatmateriaal en hardhout wordt steeds groter. Voor naaldhout uit duurzaam beheerde Europese bossen geldt in principe geen meerprijs. Door hardhout of hardhouten producten op tijd bij uw leverancier of aannemer te bestellen en bovendien geen specifieke houtsoort voor te schrijven, kunt u de meerprijs voor gecertificeerd hout beperken. 

Mag ik één keurmerk voorschrijven?

Een bestektekst mag niet naar één specifiek keurmerk verwijzen, ook niet in combinatie met aanvullende eisen of vragen naar keurmerken die gelijkwaardig zijn aan éen specifiek keurmerk. Dit is gebaseerd op artikel 23, lid 6 van de Aanbestedingsrichtlijn 2004/18/EG. Schrijf dus geen specifiek keurmerk voor, maar verwijs naar de TPAS criteria in het bestek.

Er bestaan diverse certificatiesystemen (keurmerken) voor hout. Op dit moment zijn er meerdere systemen goedgekeurd voor het inkoopbeleid. In de praktijk wordt in bestekteksten nog wel eens verwezen naar één keurmerk. Dit kan echter prijsverhogingen in de hand werken en andere goedgekeurde keurmerken worden dan ten onrechte uitgesloten. Daarnaast is het mogelijk dat het aanbod van geschikt hout met dat specifieke keurmerk beperkt is. 

Ik gebruik houtvrij papier, hoef ik dan niet op de duurzaamheid van het papier te letten? 

Houtvrij papier is (in tegenstelling tot wat de naam doet vermoeden)  niet vrij van hout, dus u moet zeker op de duurzaamheid van het papier letten. 

Er wordt gesproken over twee soorten papier: ‘houthoudend’ en 'houtvrij'. Voor de productie van houtvrij papier is wel degelijk hout nodig. Houtvrij papier kost zelfs meer bomen dan houthoudend papier, omdat er minder efficiënt gebruik gemaakt wordt van hout. Voor de productie wordt alleen het cellulose uit het hout gebruikt en niet het lignine (houtstof, vandaar de naam ‘houtvrij’). Een kilogram houtvrij papier bevat daardoor ongeveer dubbel zoveel hout als een kilo houthoudend papier (waarvoor wel lignine is gebruikt). Het voordeel van houtvrij papier is dat het sterk en wit is en zich goed leent voor recycling. Houthoudend papier is niet zo sterk en vergeelt snel als het ongebleekt blijft (zoals bijvoorbeeld krantenpapier). De meeste papiersoorten zijn dan ook ´houtvrij´. Dit betekent dat het ook bij houtvrij papier van belang is om te letten op de duurzame herkomst van de grondstof.